Ο ηγέτης των Σέρβων της Βοσνίας ξεκαθαρίζει ότι η ένταξη στη Βορειοατλαντική Συμμαχία έχει οριστικά αποκλειστεί, επαναφέροντας στο προσκήνιο μία από τις σημαντικότερες πολιτικές διαφωνίες στο εσωτερικό της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης
Η συζήτηση για την πιθανή ένταξη της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης στο ΝΑΤΟ επανήλθε στο προσκήνιο έπειτα από νέες δηλώσεις του προέδρου του κυβερνώντος κόμματος της Republika Srpska («Σερβικής Βοσνίας»), Milorad Dodik, ο οποίος υποστήριξε ότι το ζήτημα έχει κλείσει οριστικά κι ότι η χώρα δεν πρόκειται να ενταχθεί σε καμία στρατιωτική συμμαχία. Ο Dodik, μία από τις πλέον επιδραστικές πολιτικές προσωπικότητες των Δυτικών Βαλκανίων και στενός σύμμαχος του Ρώσου προέδρου, επέμεινε ότι η συνεργασία με το ΝΑΤΟ μπορεί να συνεχιστεί, αλλά η πλήρης ένταξη αποτελεί διαφορετικό ζήτημα, το οποίο, όπως υποστήριξε, δε βρίσκεται πλέον στο τραπέζι. «Στο θέμα της ένταξης της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης στο ΝΑΤΟ έχει μπει εδώ και καιρό τελεία. Συνεργασία, ναι. Ένταξη, όχι», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Γιατί το ζήτημα παραμένει τόσο ευαίσθητο;
Η Βοσνία και Ερζεγοβίνη είναι ίσως το πιο σύνθετο πολιτικό κράτος των Βαλκανίων.
Μετά τη Συμφωνία του Dayton το 1995, η χώρα οργανώθηκε γύρω από δύο βασικές οντότητες:
- τη Μουσουλμανική-Κροατική Ομοσπονδία,
- και τη RepublikaSrpska(η «Σερβική Βοσνία») των Σέρβων.
Από τότε, κάθε μεγάλη στρατηγική επιλογή της χώρας απαιτεί εύθραυστες πολιτικές ισορροπίες μεταξύ των τριών βασικών εθνοτικών κοινοτήτων: Σέρβων, Κροατών και Βόσνιων (μουσουλμάνων).
Ενώ σημαντικό μέρος του πολιτικού συστήματος στο Σαράγεβο εμφανίζεται θετικό απέναντι στην προοπτική ένταξης στο ΝΑΤΟ, η Republika Srpska διατηρεί εδώ και χρόνια πλήρως αντίθετη θέση.
Η σ
Η σκιά του 1999
Για τη σερβική πολιτική ηγεσία, το ΝΑΤΟ δεν αποτελεί απλώς έναν αμυντικό οργανισμό.
Η μνήμη των βομβαρδισμών της Γιουγκοσλαβίας το 1999 εξακολουθεί να επηρεάζει σε μεγάλο βαθμό τη δημόσια συζήτηση τόσο στη Σερβία όσο και στη Republika Srpska.
Αυτός είναι και ο λόγος που ο Dodik αναφέρθηκε σε «λόγους γνωστούς σε όλους» όταν εξήγησε γιατί απορρίπτει την ένταξη στη Συμμαχία.
Η στρατιωτική ουδετερότητα αποτελεί πάγια θέση μεγάλου μέρους της σερβικής πολιτικής σκηνής κι αντιμετωπίζεται ως στοιχείο προστασίας της πολιτικής αυτονομίας της Republika Srpska.
ΝΑΤΟ, Βαλκάνια και νέες γεωπολιτικές ισορροπίες
Οι δηλώσεις Dodik έρχονται σε μια περίοδο κατά την οποία το ΝΑΤΟ έχει ήδη ενισχύσει σημαντικά την παρουσία του στη νοτιοανατολική Ευρώπη.
Η Αλβανία, η Κροατία, το Μαυροβούνιο και τα Σκόπια είναι ήδη μέλη της Συμμαχίας, ενώ σε αρκετές Δυτικές πρωτεύουσες η ένταξη της Βοσνίας θεωρείται το επόμενο βήμα για την ολοκλήρωση του νατοϊκού χώρου στα Δυτικά Βαλκάνια.
Η στάση της Republika Srpska, ωστόσο, δημιουργεί ένα σημαντικό πολιτικό εμπόδιο.
Για το Dodik, η στρατιωτική ουδετερότητα λειτουργεί ως εγγύηση ότι η Βοσνία δε θα μετατραπεί σε πεδίο νέων γεωπολιτικών ανταγωνισμών.
Οι επικριτές του, αντιθέτως, θεωρούν ότι η συγκεκριμένη γραμμή επιβραδύνει την ευρωατλαντική ενσωμάτωση της χώρας.
Η μεγάλη εικόνα
Οι τελευταίες δηλώσεις του Milorad Dodik δείχνουν ότι το ζήτημα του ΝΑΤΟ εξακολουθεί να αποτελεί μία από τις βαθύτερες γραμμές διαχωρισμού στο εσωτερικό της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης.
Παρά τις πιέσεις που κατά καιρούς ασκούνται από Δυτικούς κύκλους, η Republika Srpska δε φαίνεται διατεθειμένη να μεταβάλει τη θέση της.
Αντίθετα, επαναβεβαιώνει πως υποστηρίζει τη συνεργασία με διεθνείς εταίρους, αλλά απορρίπτει την ένταξη σε στρατιωτικές συμμαχίες και ιδιαίτερα στο ΝΑΤΟ.
Σε μια περίοδο όπου τα Βαλκάνια βρίσκονται ξανά στο επίκεντρο ευρύτερων γεωπολιτικών ανταγωνισμών, η τοποθέτηση Dodik υπενθυμίζει ότι η διαμάχη για το γεωπολιτικό προσανατολισμό της Βοσνίας απέχει πολύ από το να θεωρηθεί λήξασα…
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών